þñeígÙq xaËtUwk

þñeígÙq xaËtUwk GKxU xmÂ-xKËmwk dwUøovMVd„ þñeígÙq xaËtUwk GK þñeíZwxrZ AdÖhÔxZk dwi, jw ÌKwd GK AxPd gÙËqk ÌmKr pËt xel xel KËk Wwlewlw ÌiËl xbËtxQl xaËtUwkewMl KËtKRËdk iËdwRMËZ„ xmÂËbk xdËt dwUK Kkwk KÄowcø eÞtwo eÞZyšwk iËZw iËd pËtxQl, GLËdw Zw-B iËd pt, xdúPt hxgnøËZI G-B NUËg„ KwkY GB xmÂkwB AwMwiy xbËdk oiwRUwËK xdËRk pwËZ MËr Z×lËg„ xmÂËbk AowcwkY Ìicw, AoºgËK oºg KËk ÌZwlwk AKùedyt qiZw þñeígÙq xaËtUwk-Gk eÞxZxU eÞËjwRdwt þeÄ pËtËQ, jw DeËhwM KËkËQd og ÌmÛYyk, og gtËok bmêK„
xaËtUwkxUk Kùeit jw¢w ÂkØ pËtxQl GËKgwËkB AdwdÖÅwxdKhwËg„ þñeígÙq xaËtUwk-Gk blËdZw dwokyd iÖþæwfw, eÞcwd xdËbêmK owËti owiwËbk owËa xmÂËbk ÌjwMwËjwMUw NËUxQl GËKgwËkB AwKxþôKhwËg„ ÂkØËZB GKxU RwZyt eÞxZËjwxMZwk iÖËLwiÖxL pËt jÖ¦RËtk iËZw owflø xQxdËt Awdwk PiuKwk NUdw NËU jwItwk fËl GB ÌjwMwËjwM oÖbÙs g¬Ëd exkYZ pl„ ÌgwSw ÌMl, xaËtUwky hwnwt xmÂkwI Ki bq dt„

AMÞYy gøwvK xmÂowxpZø eÖkÆwk 1405-G xgšwd I eÞjÖx£ß mwLwt eÖkÆwkeÞw® MÞìÿ ‘q×Ëb xgšwdy’-Gk ÌlLK dwokyd iÖþæwfw iÔlZ: xmÂËbk xdËt ÌlËLd„ xmÂËbk xgnt xdËt hwgËZ, GËbk xdËt KwR KkËZ xZxd Awdëb Ìgwc KËkd„ gwvlwËbm xm GKwËWiy, BolwxiK fwDË«mdop ÌbËmk LøwZdwiw eÞKwmdy ovþÿw ÌaËK G jwgZ eÞKwxmZ Z^wk bmxU MÞìÿ GB hwllwMw ÌaËKB D§Ö¦„ GkekI Z^wk AwËkKxU exkPt, xZxd gwvlwËbm ÌgZwk I gwvlwËbm ÌUxlxhmËdk dwUøKwk„ 1996 owËl Awìæ:ÌgZwk mÞØxZ dwUø DuoËg Z^wk dwUK ‘lylwgZy AwLøwd’ bmêKËbk KwËQ ogËPËt Ìgxm eÞmvxoZ pËtxQl„ DËlöLø, xgxmÄ dwUøRd lytwKZ Awly lwKyk xdËbêmdwt ÌlwKdwUø bl G gQkB iËé AwdËQ ‘lylwgZy AwLøwd’„ dwUK xdËt xdRþñ hwgdwËK xmÂËbk ÌgËr IVwk iÔliìè xpËoËg eÞxZÅw Kkwk þñeíUw gÖËKk MhyËkB lwxlZ pxâQl, jwk eÞKwm NËUËQ þñeígÙq xaËtUwk-Gk iwcøËi„

þñeígÙq xaËtUwk-Gk eÞcwd xdËbêmK owËti owiwb ié-ÌkxWI-ÌUxlxhmd I PlxâPË¢k ZwxlKwhÖ£ß dwUøxmùey„ gwvlwËbm PlxâP¢ I eÞKwmdw Axcb®k ÌaËK xdxiêZ eÔYêÐbNêø PlxâP¢ dby I Rygd’-G iÔl hÔxiKwt Axhdt KËkËQd„ AwxZK×l pK ÌP#cÖky, Ìglwl AwpËiËbk iËZw LøwxZiwd exkPwlËKk xdËbêmdwt eÞwt x¢mxUk iËZw eøwËKR dwUËKk iÔl PxkË¢ Axhdt Z^wËK Awlwbw exkxPxZ xbËtËQ„ owlwDx¥d lwhlÖ, ZwxkK AwdwËik iËZw dwiy xgšwed-xdiêwZwk xdËbêmdwt xgxhdí eËYøk iËWl xpËoËgI xZxd oÖexkxPZ„ ebwxZK dwUøovoËbk xdtxiZ ié-Kiyê owËti ‘ÌLZiRÖk LBiÖx¥d’, ‘P~k’, ‘Zwkwid’, ‘owxk owxk lwm’ BZøwxbk iËZw MÞØËek Ìgm KËtKxU LøwZdwiw iédwUK I eadwUËK Axhdt KËk eÞmvxoZ pËtËQd„ xgxhdí iwcøËi GK jÖËMk Axhdt-AxhšZwk owËa AxhdËtk AZÚx®Ëgwc Z^wËK ZwxrZ KkZ xmÂËbk ÌhZk xdËRk Kùedwk xaËtUwkËK eÞxZÅw KkËZ„ þñeígÙq xaËtUwk iÔlZ: GB ZwrdwkB xmùeit oÙxÄ„

2000 owËlk NUdw„ gwvlwËbm xm GKwËWiy eÞxZgQËkk iËZw ÌogwkI AwËtwRd KËk Ìbmgøwey AMÞYy gøwvK xmÂ-xKËmwk dwUø eÞxZËjwxMZw„ dwokyd iÖþæwfw AwMÞpy pËld dwUËKk xÇïU Riw xbËZ, xKìç dwUK iéwtËdk Rdø xdRþñ bl ÌZw ÌdB„ AgËmËn KùeËKëbÛ dwËik xmÂËbk Qxg A^wKw ÌmLwËdwk GKxU xmÂ-xKËmwk ovMVd-Gk gøwdwËk dwokyd iÖþæwfwk ÌlLw ‘kwRwKwËkk AwOxU’ dwUËKk xÇïU Riw ÌbItw pËlw xm GKwËWiyËZ„ ÌiwU eËdkxU dwUK xdgêwxPZ pl, Zwk ÌhZk GB dwUKxUI AdøZi„
xmÂËbk DeËjwMy dwUKxU iÖx£ßjÖ˦k eUhÔxiËZ ÌlLw PiuKwk GKxU owËtëo-xfKmd„ mpyb iÖx£ßËjw¦wk dwxZ fxUK MÞwËik Æ×Ëlk bmi ÌmÛYyk Qw¢„ xgšwd eÞxZËjwxMZwt AvmMÞpËYk DË¥Ëmø fxUK A¨ÖZ GKxU KøwËoU Ìeötwk AwxgûKwk KËk, jwk DeËk ÌKwd gþç kwLËl gþçxUk MwËt AwUËK awKw gøgpwkKwkyk KŸþñk gwxRËt Ìmwdwt„ fxUK Z^wk mpyb bwbwRwËdk Pmiw Gk DeËk kwLËl iÙZ×øk AwËM glw bwbwk Ìmn Kaw Ìmwdw jwt„ ÌbmRÖËr Ñp ÑP eËr jwt fxUK I Zwk jìèxU xdËt„ AgËmËn dwdwd dwUKyt NUdwk iwcøËi h¡ ÌbmËeÞxiK GK kwRwKwËkk iÖËLwm LÖËl jwt, jLd Ìo Zwk pwËZk AwOxUxU jËìèk Dek kwLËZ gwcø pt„ dwUËKk Mùe iËdwdyZ pItwk ek Ggwk iÔl eÞxZËjwxMZwt AvmMÞpY Aaêwu iéwtËdk ewlw„ xm GKwËWiyk Mwd-dwP-Qxg A^wKw-Axhdt BZøwxb og mwLwk KËtKRd AwMÞpy xmÂk owËa gøx£ßMZhwËg ÌjwMwËjwM KËk dwUKxU iéwtËdk bÖ:owcø eÞËPÄw xdËld owËti owiwb„ Z^wk byNêxbËdk ié-oŠy mxkf×l Bolwi op-xdËbêmdw, Aw²Öl iwËlK oŠyZ xdËbêmdw, ÌZwowË¥K ÌpwËoBd iwdíw AwËlwK xdËbêmdw I KwRy ÌowËpl ié-gøgþÿwedwk †kØbwxtZò xdËZ GxMËt GËld pwxoiÖËL„ Gk owËa KùeËKËëbÛk exkPwlK xgeÖl iwËlwk AwìæxkK eÞËPÄw ÌjwM pËt mx£ß ÌjwMwt ÉRÖËM dwUK KkËZ Awow xmÂ-xKËmwkËbk owËa dwUøKwk I xdËbêmKËKI„ eÞxZËjwxMZwk AwËM LÖg Ki oitB Z^wkw ÌeËtxQËld xmÂËbk dwUËKk Rdø eÞþçZ KkËZ„ xdËRËbk ÌKwd xkpwËoêl KqI xQl dw„ KLËdw xm GKwËWiyk gwkwëbwt, KLËdw gw xUGoxok gwkwëbwt xkpwËoêl PlËZ lwMl„ og KÄ owaêK pl Zaxd, jLd eÞxZËjwxMZwk Ìokw xZdxU eÖkÆwk xQxdËt Awdw oºg pt„ fxUK PxkË¢k Rdø Ìokw AxhËdZwk eÖkÆwk ewt xmed, Ìokw xdËbêmËKk eÖkÆwk ewd owËti owiwb Ggv ‘kwRwKwËkk AwOxU’ ewt Ìokw dwUËKk eÖkÆwk„ DËlöLø, AMÞYy gøwvK xmÂ-xKËmwk dwUø eÞxZËjwxMZwt Ìogwk xdgêwPK pËt GËoxQËld xgxmÄ dwUø-gøx£ßZò LwtkØl Awli ogÖR, Go Gi ipoyd eÞiÖL„

xmÂËbk eÞai Axhdt, owËtËik eÞai xdËbêmdw I dwokyËdk eÞai xmÂËZwn iédwUK eÖkÆÚZ pItwk ek Ìj ÌgwcxU KwR Kkl, Zw pËâQ iËdk MhyËk xaËtUwËkk þñeí Ìj gyR QxrËtxQl, Zw ÌmKr QxrËt gËo ÌMl GËKgwËk AwUNwU Ìg^Ëc„ Ggwk Wwlewlw Ìilwk eÞþçxZ„ jxbI og eÞþçxZ Ìmn KËk AwdÖÅwxdK jw¢w ÂkØ KkËZ þñeígÙq xaËtUwk-Gk oit ÌlËM ÌMl eÞwt xZd gQk„ oboø ovMÞp AxhjwËdk iwcøËi AwËMk AxhËdZwËbk owËa ÌjwM xbl dZ×d dZ×d GLd MÞyd ÌkwW ýUwf ÌKwtwUêwk KxiDxdxU ÌoëUwËk eÞxZ gÙpþexZgwk I ¢ßgwk xgËKËl xkpwËoêËlk iwcøËi þñeígÙq xaËtUwk dwUK iéwtËd xdtxiZ pËZ PwBËQ„

MZ 11 Ìi xQl xgmð iw xbgo„ GB xbd GøwvKwk-eÞai AwËlw AwËtwxRZ ‘iwËK xdËt kÕeKaw ÌlLw’ eÞxZËjwxMZwk eÖkÆwk-xgZkYy AdÖÅwËd byNêxbd ek iËé GËld dwokyd iÖþæwfw, owËti owiwbop bËlk Adøkw„ owkw Ìbmgøwey exkPwxlZ GB eÞxZËjwxMZwk xdgêwxPZ Ìokw kÕeKawk dwUøkÕe Ìbd dwokyd, xdËbêmdw xbËld owËti„ dZ×d dZ×d oboøËbk xdËt þñeígÙq xaËtUwk GB eÞai dwUK iéwtd Kkl Ggv Zw ogêËZwhwËg ofl pl„ bmêKËbk xgeÖl KkZwxlk ÌhZk eÞbxmêZ pt ‘AwóiÖ Awiwk AwóiÖ’ dwUKxU„ e¢-ex¢Kwt eÞmvowgwYy AwËo, jw DuowËpk iìè xpËoËg KwR KËk xaËtUwkxUk Rdø„

Gkek 5 RÖlwB ÌaËK ÂkØ KËk 7 RÖlwB ejêìæ ipwLwlyþÿ ÌþewUêo ÌRwËdk x§Zyt gnêeÔxZê DelËqø ek ek xZdxbd iéþÿ: pt ‘pVwu kwRw ÌþewUêo ÌRwËd’ dwUKxU„ ÌþewUêo ÌRwËd ÌoB AËaê ÌKwd ié ÌdB, KwËRB þñùe exkok ié-hwgdw ÌaËK ÌgxkËt GËo xdkyqwciyê iéwtËdk xo¦wìæ ÌdItw pl„ dwUËKk e^wPxU Pxk¢ bmêKËbk ÌhZk xiËm xMËt dwUËKk iÔlhwgËK bmêËKk AwËkw KwQwKwxQ xdËt ÌMl„ GKB owËa dwUK KkËZ pËl Ìj oyiwg¦ iËék eÞËtwRd, GB cwkYwËK Z×âQ eÞiwxYZ Kkwk bÖ:owpo ÌbLwl glw jwt„ xm AxhËdZwkw bmêËKk ÌhZk ÌdËi GËo bmêK-hyxZ DxrËt ÌbItwk PiuKwk xmqwUwI Ìel„

þñeígÙq xaËtUwk-Gk PlxZ eÞËjwRdwk ÌhZk AwËQ GKxU eadwUK I xZdxU iédwUK„ Aw²Öl iwËlËKk ÌlLw I xdËbêmdwt eadwUK ‘beêd’ AowcÖ PË¢ßk pwËZ xRxói Aopwt xQdíiÔl xmÂ-xKËmwkËbk ewËm GËo b^wrwËdwk Awpµwd RwdwËg„ xmÂËbk xbËt ÌdmwRwZyt bÛgø Awdw-ÌdItw KkwUw GLd owcwkY Lgk„ xgeÖl ovLøK xQdíiÔl xm gr pËâQ eËa-NwËU, ÌjLwËd Ìdmwk owiMÞy I ÌdmwâQdí gøx£ßËbk ÌbLw ewItwUw LÖg opR„ xKìç Gk iwcøËi Ìj AwiwËbk AwMwiy eÞRdô Ìdmw I AekwËck AKwk RMËZk owËa htwgphwËg RxrËt erËQ, Ìo gøwewËk AwiwËbk AgmøB hwgËZ pËg„ xgmð xm xbgËo eadwUKxU iéwtËdk eÞþçxZ ÌdItw pËâQ, jwËZ ‘xmÂËbk Rdø p^w glÖd’- GB ÌmöwMwËdk ewmwewxm ÌRwkwËlw KËŸ DâPxKZ pËg ‘xmÂËbk Rdø iwbKËK dw glÖd’- GB ÌmöwMwd„

AMÞYy gøwvK xmÂowxpZø eÖkÆwkeÞw® owxpxZøK iÖþæwfw iwoÖËbk ÌlLw iédwUK ‘kwq×Ëo Ìmtwl’ Ggv dwokyd iÖþæwfwk ÌlLw bÖ’xU dwUK ‘owZ hwB Póew’ I ‘WwxliK×iwk’ iéwtËdk eÞwaxiK KwR ÂkØ pËtËQ„ kÕeKawk iéwtËdk gøwewËk AwMÞpy þñeígÙq xaËtUwk iËd KËk, AwiwËbk ÌbËmk kÕeKawËK xmÂ-xKËmwkËbk KwËQ RdxeÞt KËk ÌZwlwk ewmwewxm dwUËK Mwd-dwP-QËëbk owËa eÖËkw mkykËK AxhdËt ovjÖ£ß Kkwk KxVd xKìç eÞËtwRdyt xmqw ewËg xm AxhËdZwkw„

þñeígÙq xaËtUwk-Gk AxhËdZwkw ¢ßim: xdËRkwB AwËlwK xdËbêmdw, ié-exkKùedw, KxýUDi xWRwBËdk iËZw gøwK-ýUøwËRk KwËR ewkbmyê pËt DVËQ„ AwoËl xmÂËbk dwUK xdËt gøweK exkKùedwk eÞËtwRd AwËQ„ AwMwiy xbËdk dwUøKiyêËbk GK×m mZËKk AwcÖxdK xaËtUwËkk Rdø ÌZw GhwËgB eÞþçZ pËZ pËg„

þñeígÙq xaËtUwk dwUK xdËt þñeí ÌbËL„ xdtxiZ dwUø eÞxmqËYk gøgþÿw KËk ié-xUxh-ÌgZwk-PlxâP¢ Aaêwu xgxhdí iwcøËi AxhdËtk Rdø AxhËdZwk eÞËtwRdyt eÞþçxZ o¹Ë xmqw ÌbItw Ggv Ìbmyt dwUK I xgmð dwUøcwkwk owËa xmÂËbk exkxPZ KËk ÌZwlwk BËâQ AwËQ„ owkw ÌbËmk xmÂ-dwUø ovMVdËK GK eöøwUfËiê GËd RËóem GKxU dwUø DuoËgk þñeí ÌbLËQ þñeígÙq xaËtUwk„ AwMwiy xbd†Ëlw dwUK xdËt AwìæxkK þñËeí gÖ^b awKwk mx£ßËZ mx£ßiwd pËZ Pwt GB dwUø-ovMVdxU„

Nasrin Mustafa
Tel : 9130664, 0171240535