| XwKw Kõwg xl:
KawUw gËlxQËld RÖl hwdê, oºgZ
fÝi xb Awaê U× xb iÖd gBËt, Ìj
bÖRd AwËixkKwd GK pËl hwËlw xKQÖ
GKUw Kkwk xo¦wìæ Ìdt xZdRd pËl
GKRdËK ohwexZ gwxdËt xixUv KËk PwkRd pËl
GKRd ohwexZ, GKRd ÌoË¢ßUwxk Awk GKRdËK
KkxYK gwxdËt ÌKwóewxd LÖËl gËo
e^wPRd pËl ohw ÌWËK gËo Awk GhwËgB
ÑZxk pt Kõwg
AwËixkKwdkw Ìj Kõwg ÑZxkk
gøwewËk Iþæwb ÌoKaw IËtgowBU
LÖlËlB Awexd ÌUk ewËgd hÔ hwkËZ
Ìpd xgnt ÌdB jw xdËt Zwkw Kõwg kPdw KËkxd
L^ÖRËl GidxK mwÂxr-xg˧nyËbk Kõwg
Zw-I ewËgd xKìç GogB pwl AwiËlk
Kõwg ÑZxkk gøwewËk AwbËZ xgÛxUmkwB
GxMËt GËqË¢ iÖRZgw Awlyk kxoKZwUw
gkv AxcK þôkYËjwMø e^wPRd dt, xZxd
gËlxQËld, GidxK bÖRd xgÛxUm GK pËlB
Kõwg LÖËl gËo KawUw GKU× AwlUeKw
iËd pt KwkY, mËLk gËo Kõwg KkwUw xgÛxUm
cwËZ ÌdB ÌoxU Kkwk AwËM dwdwkKi AwxeQÖ
hwgdw Zwkw KËk Ìdd Awk xgÛxUmËbk KõwËgk
iwpwZôøUw AdøkKi xgËmn KËk JexdËgxmK
hwkËZ Ìjog Kõwg Zwkw þÿwed KËk
ÌMËQd ÌoËlwk ixpiwt xKQÖ ikËP
erËlI Zwk GxëUK høwlÖ GLËdw Aq×Yí
ÂcÖ GKË¢ gËo GKU×Lwxd
lZwxd iwkw jwËg, KøwUKøwËU ÌiiowËpgwËdk
pwZ ÌaËK GKU×qËYk ZËk ÌkpwB xilËg
xKvgw GKU× xdhÙËZ gËo ItwBd ewd Kkw jwËg
... Gog ZwËbk Kõwg kPdwk GKiw¢ KwkY xQl gËl
iËd pt dw awKËl Gk oboø pItwk ÌqË¢
pwRwËkw xgxcxdËnc Ìg^Ëc Ìbtw pËZw
dw Kõwg kPdwk ÌeQËd oÖ® gwodwUw
xQl GB xgxcxdËnËck iËcø xgÛËUËd
GUw Ìjid xQl oiwËRk iËcø xdËRk ÌK#lydø
gRwt kwLwk GKUw Dewt, ÌZixd DexdËgËm Kwlw AwbxiËbk
KwQ ÌaËK xdËRËbk Awlwbw Kkwk ZxkKw dBËl
KlKwZwk KõwËg K×K×k I gwOwxlËbk eÞËgm
xdËnc Gid oZKêgwYy ÌSwlwËdw pËZw dw
xgÛxUm jÖM Ìmn Kõwg
KwlPwk ZgÖ xUËK AwËQ xUËK AwËQ Zwk
AËdK hwl dedw xdËtB Zwk ÌoB ÌK#lydø
gRwt AwËQ GLËdw oºgZ GUwB Kõwg KwlPwËkk
AdøZi ÑgxmÄø GËZ Awex£
Kkwk xKQÖ ÌdB
XwKw KõwËgk jw¢w
AwiwËbk AwËlwPø XwKw KõwgI GB ÌK#lydø
xdËt jw¢w ÂkØ KËkxQl jw¢wk˺k
þôÙxZxPpß kËt ÌMËQ lwDË
eÞËgËmk iÖËLB ÌoLwËd
ÌmðZewaËk ÌlLw AwËQæxbo
ÌýUwd ItwR ÌlBW xg Af xpR Adwk oøwk
ÌldËKwU Ìptwk, ÌK xo Go Gl AwB B Ad dwBdxUda
AMwýU, dwBdxUd BËlËhd ZËg AwdÖÅwxdKhwËg
XwKw Kõwg AxþæZò ewt H gQËkkB 2t
ÌoËïU¹Ëk
ÌldËKwU Ìptwk ZLd xQËld
eÔgêgwvlw I AwowËik ÌlfËUdøwëU
Mhdêk ZuKwËl Zwk Ìgm LøwxZ xQl
KlKwZwËZ Zwk Ìgm xKQÖ þôwkKxPpß
kËtËQ XwKwËZI Zwk dwËi AìæZ
GKxU kwþæwk dwi Kkw pËtËQæ Ìptwk
ÌkwW
XwKw KõwËgk GËKgwËk eÞai
xbËKk 7 Rd oboø xQËld jwËbk iwcøËi
Kõwg jw¢w ÂkØ KËkxQl, Zwkw pËldæ
ÌlfËUdøwëU KËdêl B G WxgöD
pl, xo Awk WxgöD gÛwtwd, GBP ÌR gwxl, G xU pøwxlËW,
ÌR I Ìkxd I ÌR Go DBlod
ÂkØ ÌaËKB XwKw Kõwg
oyiwg¦ xQl ÌKgl BvËkRËbk Aww iwkwk
RwtMw xpËoËg ZËg KlKwZwk iËZw Lwkwe Agþÿw
xQl dw XwKw KõwËgk 1914 owËlB XwKwk dgwg
pwxggÖlöwp KõwËgk oboø pËtËQd
ZwkekI KrwKxr xQl xKìç g^wcd LÖËl
ÌMl AËdKLwxd 1933 owËl GËo ZLd hwBokt
DBxlvWd GËoxQËld XwKwt XwKwk eùUËd Møwxkod
ÑZxkk Rdø GlwKw exkbmêËd ÌgxkËt
lwËék Rdø xZxd DËVxQËld XwKw KõwËg
lwËék eËk AwdÖÅwxdKhwËg ogwk oË
hwBoktËK exkPt KxkËt Ìbtw pËlw ÌKgl
Zwk ofkoyËbk GKRd XwKwk xWxýUÛ I Ìomd
RR gxg Ìod gwËb gøwewkUw kyxZiËZw
BdowxùUv hwBokt Gk KwkY RwdËZ PwBËl KõwËgk
ÌoË¢ßUwxk xiËPl xdxgêKwkhwËg
RwdwËld, DxdËZw KõwËgk oboø dd
hwBokt gr BvËkR xexQËt Awowk ew¢ dd glËld,
xVK AwËQ, ZwËK Axgl˹ oboø KËk xdd
gøwoz hwBokËtk Kaw Ìflwk iËZw gÖËKk
ewUw xiËPl imwBËtk xQl dw gxg Ìod oboø
pËld Gkek GK GK KËk XwKw KõwËg XÖËK
erËld ÌK owpwgÖx¥d, Gi Bbxko, dgwg LwRw AwoKwxk
...
xKìçÖ ZwkekI, GidxK ewxKþæwd
pItwk ekI, KõwËgk Ìiwrl xKìçÖ
xQËld BvËkR Awk BDËkwxetwdkwB eéwËmk
bmËK gwOwxlkw exkPwldw enêËb RwtMw KËk xdËZ
ÂkØ KkËld nwËUk bmËKI GËo
ÌbLw ÌMl ZËLwËdw 20% ÌKgl gwOwxl
ohø, gwxKkw ewxKþæwxd I xgËbmy Ìjog
gwOwxl xQËld ZwkwI xQËld oiwËRk DâPþæËkk
Ìjid xoGoxe Axfowk xKvgw dwiKkw gøgowty KõwËgk
eÞaixbËKk DËlöLËjwMø oËhøk
iËcø xQËld RwxýUo Awxid AwpËib, xoGoxe
Axfowk AwgÖl Awpowd, owdwDl pK gwOwxlËbk eÞwcwdø
gwrËZ lwMËlw nwËUk bmËKk ÌmnxbËK
þñwcydZwk eËk XwKw KõwËgk
PxkË¢k gbl NUËlw AËdK AwËM ÌjLwËd
Bvxlm LwgwËkk eÞwcwdø xQl ÌoLwËd KwxâP
xgxktwxd, iwUd ÌZpwxk, ÌiwkM ÌewlwIËtk
Kbk gwrËlw 1973 owl ÌaËK KõwËgk
xRxdoeË¢ jÖ£ß pËlw gwvlw gYêiwlw
x¢ßoiwo Awk xdDBtwk DbzjweËdk ewmwewxm ÂkØ
pËlw eËplw ÑgmwËLk Awgwpd
XwKw KõwËgk AwBd-KwdÖd
XwKw KõwËgk oboøovLøw GLd eÞwt 1500
Gk iËcø AwËQd gøgowty, okKwxk KiêKZêw,
xgxhdí KkËewËkmËdk xoxdtk Gx
xKDxUh Gkw
GQwrw AwËQd Ww£ßwk, Kxg, xmqK, owvgwxbK, þÿexZ,
AxhËdZw GkwI Adwkwxk Ìi¹wk AwËQd 150
Rd Ìjid mwioÖk kwpiwd, Kxli mkwfy, kwRw Ìbgwmyn
kwt, ÌRøwxZ goÖ
eÞxZgQk pwRwk pwRwk AwËgbde¢ Riw
eËr oboø pItwk Rdø KõwËgk oboøËbk
KwËkw iwcøËi GB AwËgbd KkËZ pt
Zwkek GKUw owqwuKwk Ìdtw pt Ìo ÌjwMø
xKdw GUw ÌgwSwk Rdø ZwkI 6 iwo eËk xdgêwPd
pt GhwËg XwKw KõwËgk oboø pItwk xgkl
Ìo#hwMø lwh KËkd AwËgbdKwky
oboøeb Awgwk KËtK kKi AwËQ GKUw pËlw
þÿwty oboø I Kõwg gøgpwkKwky
gwxKkw Adwkwxk Ìi¹wk, Ìþemwl Ìi¹wk
BZøwxb gwxnêK owcwkY ohwt ÌhwUbwËdk
AxcKwk AwËQ ÌKgl þÿwty oboøËbk
ÌiËt oboø LÖg KiB AwËo
owcwkYZ oboøËbk þèykwB AwËod
AwlwbwhwËg oboøeËbk Rdø AwËgbd KËkxQËld
ogêeÞai MyxZAwkw owxftw ÌP#cÖky, 1976 owËl
Gkek xRxdtw kxmb, AwËtmw AwxRR... Gkw BëUwkxhD xbËt
oboø pItwk eËk xdtxiZ P^wbw xbËZ pËg
P^wbwk exkiwYUw ÂËd AwiwËbk AËdËKk pÕuþeëbd
iìÿk pËt GËlI IUw GB KõwËgk oboøËbk
Rdø ÌLwlwiK×xP
ÂcÖ P^wbw xbËlB owZLÖd iwf dw KõwËgk
AwBdKwdÖdI ÌiËd PlËZ pËg KËVwkhwËg
gøZøt pËl göwKgl pItwk Pwëo AwËQ
iwËd oboøeb xPkxbËdk Rdø LwxkR
AwËMKwk xbËd AwBdKwdÖd LÖgB
Krw xQl GLËdw Ìq¢xgËmËn ÌoB
xgÛxUm AwiËlk Ìkm ÌUk ewItw jwt Ìjid
GLd eÖkØËnkw ÌKwU ÌUBl I ÌKwikg
eËk xWdwËk AwoËZ ewkËg dw ekËZ pËg
RÖËZw Awk KlwkAlw xUmwUê Klwk Qwrw xU mwUê
xKvgw xþíKwk eËk GËl ÌhZËk ÌXwKw
gwkY G gøwewËk KwDËKB Qwr Ìbtw pt
dw ÂËdxQ KlKwZwk ÌKwd GK KõwËg
GKgwk AdíbwmvKk kwËtk iËZw dwxi ÌlwKËKI
gwBËk ÌaËK xgbwt xdËZ pËtxQl G KwkËY
Møwxk ÌowgwoêI ÌeÞo¢ßwBgW
ÌewmwK eËk dw Awowk Rdø ÌhZËk ÌXwKwk
AdÖixZ ewdxd XwKw KõwËg GkKi KLËdw xKQÖ
NËUËQ xKdw Rwxd dw
XwKw KõwËgk ovÆÚxZ
ewxKþæwd AwiËlk ÌmnxbËKB GB KõwËg
gwOwxl ovÆÚxZk PPêw ÂkØ pt
ZËg Zw xQl oyxiZ AwKwËk BvËkxR MwdgwRdwB pËZw
Ìgxm ZËg gwOwxl xmùeöykwI MwBËZd
AËdK xgLøwZ gwOwxl xmùey Mwd KËkËQd
GB KõwËgk dwdw AdÖÅwËd 1967 owËl
KõwËgk AwËtwRËd GK AwìæRêwxZK
AdÖÅwËd GËoxQËld Ìpiìæ
iÖLwRêy, oÖxP¢w xi¢, Iþæwb
gwpwbÖk ÌpwËod Lwd, hÔËed pwRwxkKw
55-56 owËl owlwiZ dwRwKZ xmùey§t KõwxoKøwl
ÌmwdwËZd xdtxiZ H gQËk XwKw KõwËg
KøwgwËkI pËtxQl
ÌLlwcÖlwk ÌqË¢ XwKw
KõwËgk Agþÿwd Ìgm Ìew£ß
XwKwt ÌUxdo, xgÛR xKvgw xgxltwWê ÌLlwk
ÂkØUwB pËtËQ GB Kõwg ÌaËK
KõwËgk ewËmB Ìj ÌUxdo KiËeö
ÌoUw ÑZxk pËtËQ 1978 owËl Ìooit
døwmdwl U×dêwËiËëUk ÌhdÖB
xQl XwKw Kõwg ÌRøwxZn lwl ÌP#pwËdk
iËZw ÌUxdo ZwkKw ÑZxk pËtËQ GB XwKw
Kõwg ÌaËKB KõwËg GLd xZdxU
ÌUxdo ÌKwUê AwËQ, kwËZ ÌLlwk
Rdø AwËQ fõwW lwBËUk gøgþÿw
1976 owËl Kõwg Ìi¹wkËbk xdËt ÑZxk
pt gwvlwËbm xgÛR ÌfWwËkmd GLwd ÌaËK
xgÛR xUi eËk hwkZ, iøwxdlw, ixkmwËo AwìæRêwxZK
xgÛR ÌLlwt gwvlwËbËmk eÞxZxdxc xpËoËg
Avm xdËtËQ XwKw KõwËgk AwËkKxU
Ìew£ß ÌLlw pËlw ÌÆwtwm
GQwrw x¢ßËKU Mlf GogI XwKw KõwËgk DËlöLËjwMø
ÌLlw x¢ßËKUUw AwËM ÌLlwk
ÌPËt Duog xpËoËgB xQl Ìgxm GLd
x¢ßËKUUwËK Kõwg KZÚêeq
Ìgm xoxktwoxl xdËtËQd 2xU MÞØËe
gøgþÿw KËkËQd ÌUÛxdvËtk
AdøkKi ÌLlwk iËcø AwËQ
pwDxR nwËUk bmËK G ÌLlwxU Ìgm RdxeÞt
xQl GLËdw eÞxZ o®wËp pwDxR dwBUËlw
okMkiB awËK
AwKwk AwtZd
ÂkØËZ dgwgËbk KwQ ÌaËK Rxi xlR
xdËt gw GËKwtwk KËk XwKw KõwËgk Rdø
524 xgNw Rxi gkw¥ Kkw pËtxQl Gk iËcø
290 xgNw eËk PËl ÌMl ÌkoËKwoê
itbwËdk Rdø, GLd ÌjUw ÌowpkwItwbyê
Dbøwd 219 xgNw xQl Mlf ÌKwËoêk Rdø
Kõwg hgËdk Rdø xQl gwxK 15 xgNw
1953 owËl 90 pwRwk UwKw gøt KËk Kõwg hgËdk
ovÆwk Kkw pt, 65 owËlk xbËK ÌkýU
pwDR ÑZxk Kkw pt XwKw xKvgw ÌbËmk gwBËk
ÌaËK Awow ÌipiwdËbk awKwk oÖgËëbwgËþæk
Rdø GLd ÌoUwËK glw pt ÌMýU
pwDR gZêiwËd GLwËd 19xU GtwkKx«mdW kØi
AwËQ oÖBxiveÖl, gwâPwËbk ÌLlwcÖlw
BZøwxbk AwËtwRdI ejêw®
DeovpwËkk gbËl
GK mZËKk Iewk IewËk XwKw KõwËgk pwRwËkw
kØe gbl NËUËQ oËëbp ÌdB; xKìçÖ
Zwk AwxhRwZø, ÌK#lydøU×K× xUËK
AwËQ GLËdw Zwk xgËmn xdtiKwdÖd, oboøeb
eÞwx®k bÖlêhZw, oiwËRk xgxmÄ RdËbk
DexþÿxZ GogB ZwËK AwËkw kpoøit KËk
ÌkËLËQ owcwkY RdiwdÖËnk KwËQ
AZyZ þôÙxZ Awk gZêiwËdk kpoøU×K×
ZwËK KËk Z×ËlËQ AwËkw AwKnêYyt,
AwKwxáqZ Zwk dwiiÔËløk AËdKLwxdB
Gk iwËS xdxpZ
Dhaka Club
Dhaka
Club commemorated its 90th year on August 19 of this year. Through
the passage of time this historical club has changed both in size
and character. But still it holds up its exclusive appeal.
At the entrance of the lounge of the club, there is a foundation
stone which says that Sir James Donald Lancelot Hare K.C.S.I.C.I.E
placed this stone in August 19, 1911. Sire Lancelot Hare was the
Lieutenant Governor of then Eastern Bengal and Assam. The other
seven founding member of the club were :
1. Lt. Col. E. A. W. Hal
2. Civil Surgeon, Dhaka
3. C. R. W. Bryan
4. H. G. Bally
5. Commandant, Military Police Battalion, Dhaka
6. A. T. Holiday of India Police, Dhaka
7. J. O. Rennie, PWD, Dhaka
8. J. S. Wilson of India Police, Dhaka
The founder members were all Englishmen. At first
it was a entertaining place only for English bureaucrats and traders.
Local people were not allowed. Nawab Habibullah Bahar was the first
Bengali member. After a long time, in 1935, District and Sessions
judge Bobby Sen was introduced, incidentally. Following that some
notable Bengalis were made members of the club. But till partition
the club was dominated by Englishmen and European. In late fifties
Bengali members came in forward. Some took place in acting body
also.
One of the most important features of this club
which made it into an exclusive place of leisure is its rules and
regulations. Those should be followed strictly. Such as, men may
not have to wear coat tails and cummerbunds when they join to dinner.
They certainly have to wear proper shoes and collated T-shirts.
Sneakers and collarless T-shirts are not allowed.
With the independence the colonial culture passed
almost and Bengali flavour flourishes the club. Instead of English
food kacchi biriani, tehari, morog pulau are favourite dish now-a-days.
With the Chrismas, new year ball the club also arranges programme
to celebrate Pahela Baisakh, Ekushe February.
Dhaka Club is known for establishing tennis, bridge and billiards
in Dhaka. It has produced champions including a one time tennis
marker Joytish Lal Chouhan. The club now has three tennis courts
with flood lights for playing at night. The Dhaka Club Bridge team
has represented Bangladesh in international competitions in Manila,
India and Mauritius. Squash is also a strong feature at the club.
With the last 90 eventful years the club stands
as a symbol of social status and historical icon. Its historical
value, different type of rules and regulations made it very much
adorable to everyone. That its speciality. |